Türkiye’de Ar-Ge ve yenilikçilik faaliyetlerini desteklemek amacıyla yürürlükte bulunan başlıca düzenlemelerden biri 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’dur.
Bu Kanun kapsamında, Ar-Ge ve tasarım faaliyetleri yürüten işletmelere önemli vergisel avantajlar sağlanmaktadır.
Ar-Ge ve tasarım projelerine yapılan harcamaların %100’ü kurum kazancından indirilebilir. Bu indirim, hem büyük işletmeler hem de KOBİ’ler için geçerlidir. Ayrıca, TÜBİTAK ve KOSGEB gibi kamu kurumları tarafından desteklenen projelerde harcamaların %100’ü teşvik kapsamına alınmaktadır.
Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde çalışan personelin gelir vergisi stopajının %80, %90 ve %95’ine kadar olan kısmı devlet tarafından karşılanmaktadır. Destek oranı, çalışanın akademik unvanı ve deneyimine göre değişmektedir. Bu teşvik, işletmelerin yetenekli Ar-Ge personeli istihdam etmesini teşvik etmektedir.
Ar-Ge ve tasarım personeline ilişkin işveren sigorta primi hisselerinin %50’si devlet tarafından karşılanır.
Ar-Ge ve tasarım faaliyetlerinde çalışan personelin işveren SGK primlerinin %50’si devlet tarafından karşılanmaktadır. Bu destek, işverenlerin maliyetlerini azaltarak daha fazla nitelikli personel istihdam etmelerini sağlamaktadır.
Ar-Ge, inovasyon ve tasarım faaliyetleri kapsamında ithal edilen makine, teçhizat ve donanımlar, gümrük vergisinden muaf tutulmaktadır. Bu istisna, Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezleri ve Teknoloji Geliştirme Bölgeleri'nde faaliyet gösteren firmalar için geçerlidir. Amaç, araştırma süreçlerini desteklemek ve maliyetleri düşürmektir.
✔️ Makine ve teçhizat alımında KDV istisnası:
5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım projeleri için satın alınan makine ve teçhizatlar, KDV’den muaf tutulmaktadır. Ayrıca, sanayi sicil belgesine sahip firmalar tarafından yapılan yatırımlar için de belirli şartlar altında KDV istisnası uygulanmaktadır. Bu düzenleme, firmaların Ar-Ge altyapılarını güçlendirmelerine yardımcı olur.
✔️ Temel Bililer Desteği:
Yükseköğretim kurumlarından mezun olmuş fizik, kimya, biyoloji, matematik, Biyokimya, Biyoteknoloji, Endüstriyel Tasarım, Endüstriyel Tasarım Mühendisliği, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümü mezunları, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde istihdam edilmeleri durumunda devlet desteklerinden yararlanır. Bu destek kapsamında, işverenlere belirli bir süre boyunca maaş desteği sağlanmaktadır.
Proje Tanımları
Ar-Ge Projesi ; Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak aynî ve/veya nakdî destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve Ar-Ge faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde gerçekleştirilen ve araştırmacı ve/veya yazılımcı personel tarafından yürütülen projeyi,
Tasarım Projesi ; Amacı, kapsamı, genel ve teknik tanımı, süresi, bütçesi, özel şartları, diğer kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişilerce sağlanacak ayni veya nakdi destek tutarları, sonuçta doğacak fikri mülkiyet haklarının paylaşım esasları tespit edilmiş ve tasarım faaliyetlerinin her safhasını belirleyecek mahiyette ve bilimsel esaslar çerçevesinde tasarımcı tarafından yürütülen projeyi,
Yazılım; Bir bilgisayar, iletişim cihazı veya bilgi teknolojilerine dayalı bir diğer cihazın çalışmasını ve kendisine verilen verilerle ilgili gereken işlemleri yapmasını sağlayan komutlar dizisinin veya programların ve bunların kod listesini, işletim ve kullanım kılavuzlarını da içeren belgelerin, belli bir sistematik içinde, tasarlama, geliştirme şeklindeki ürün ve hizmetlerin tümü ile bu ürün ya da mal ve hizmetlerin lisanslama, kiralama ve tüm hakları ile devretme gibi teslim şekillerinin tümünü kapsamaktadır.
Personel Tanımları
Ar-Ge Personeli ; Ar-Ge faaliyetlerinde doğrudan görevli araştırmacı, yazılımcı ve teknisyenleri, Araştırmacı, Ar-Ge faaliyetleri ile yenilik tanımı kapsamındaki projelerde, yeni bilgi, ürün, süreç, yöntem ve sistemlerin tasarım veya oluşturulması ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan en az lisans mezunu uzmanları,
Yazılımcı ; Yazılım olarak tanımlanan süreçte çalışıp program geliştiren, üreten, alanında yeterli deneyime veya eğitime sahip nitelikli personeli,
Teknisyen ; Meslek lisesi veya meslek yüksekokullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişileri,
Tasarım Personeli; Tasarım faaliyetlerinde doğrudan görevli tasarımcı ve teknisyenleri,
Tasarımcı ; Tasarım faaliyetleri kapsamındaki projelerin gerçekleştirilmesi ve ilgili projelerin yönetilmesi süreçlerinde yer alan, üniversitelerin; mühendislik, mimarlık veya tasarım ile ilgili bölümlerinden mezun en az lisans derecesine sahip kişiler ile tasarım alanlarından herhangi birinde en az lisansüstü eğitim derecesine sahip diğer kişileri
Teknisyen ; Meslek lisesi veya meslek yüksekokullarının tasarım, teknik, fen veya sağlık bölümlerinden mezun, teknik bilgi ve deneyim sahibi kişileri,
Destek Personeli
Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi ve benzeri personeli ifade eder.
Destek personeli sayısı toplam Ar-Ge /Tasarım Personeli Sayısının %10’u kadardır.
Küsuratlı sayılar tama iblağ edilir.
Örneğin : 11 x 0,10 = 1,1 2 destek personeli
7263 sayılı Kanun ile 15 personele kadar olan bölge firmaları için bu oran %20 olarak uygulanacaktır.